Τη δραστηριότητα μπορείτε να τη δείτε κάνοντας κλικ παρακάτω
https://docs.google.com/document/d/1Vw02G_68SB-51_KVSUx03lp9960M8IjiRaOI381p0rE/edit?hl=el
Πέμπτη 10 Φεβρουαρίου 2011
Τετάρτη 2 Φεβρουαρίου 2011
ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
Το αναπνευστικό σύστημα παρέχει οξυγόνο στα κύτταρα του σώματος και αφαιρεί το διοξείδιο του άνθρακα
Ο αέρας που περιέχει το οξυγόνο, εισάγεται μέσα στο σώμα μέσω της μύτης και του στόματος, ταξιδεύει μέσω των αεραγωγών δομών και των διακλαδωμένων αεραγωγών σωλήνων των πνευμόνων, οι οποίοι αποκαλούνται βρόγχοι.
Εδώ, μέσω των με λεπτά τοιχώματα σάκων που καλύπτονται από τριχοειδή αγγεία, το οξυγόνο περνά μέσω του ιστού των πνευμόνων και πηγαίνει στο κυκλοφοριακό σύστημα, όπου εγκαθίσταται επάνω σε κόκκινα κύτταρα αίματος.
Επιπλέον, στην κυκλοφορία του αίματος, τα κύτταρα αίματος συμπιέζονται μέσω περισσότερων τριχοειδών αγγείων.
Εδώ, το οξυγόνο απελευθερώνεται από τα ερυθρά κύτταρα αίματος και διαπερνάει μέσα σε άλλα κύτταρα σωμάτων, που χρησιμοποιούνται για την διατήρηση των χημικών αντιδράσεων.
Όταν αυτή η διαδικασία αντιστρέφεται, διοξείδιο του άνθρακα που αποβάλλεται από τις χημικές αντιδράσεις εισάγεται στο κυκλοφοριακό σύστημα και αναδίνεται τελικά από το σώμα.
Δευτέρα 31 Ιανουαρίου 2011
`Αγιος Τρύφωνας
Ο `Αγιος Τρύφωνας των αμπελιών
έλα δω στ'αμπέλι μου
και στο χωραφάκι μου
να φάμε και να πιούμε
Ο Φεβρουάριος ξεκινάει με τα "Συμόγιορτα", δηλαδή τρεις γιορτές που η μία διαδέχεται την άλλη, του Αγίου Τρύφωνα, της Υπαπαντής και του Αγίου Συμεών. Λέγεται, μάλιστα, πως "`Αι-Τρύφωνας τριβ', Υπαπαντή πλαθ' κι ο Συμεών σημνειών'". Σε ορισμένες περιοχές κάθε εργασία ήταν απαγορευμένη για τις μέρες τούτες. Ειδικά για του Αγίου Τρύφωνα, λένε πως τη μέρα εκείνη δεν έκοβαν τίποτα με μαχαίρι, για να μην κόψει το σκουλήκι τις ρίζες των κηπευτικών που θα φύτευαν την άνοιξη στα χωράφια.
Ο `Αγιος Τρύφωνας θεωρείται από το λαό μας ως φύλακας των αμπελιών και προστάτης των αγρών, της βλάστησης και της καλλιέργειας, οπότε οι αγρότες τον τιμούσαν ιδιαιτέρως. Να μην ξεχνάμε κιόλας πως κάποια χρόνια πριν, κάθε οικογένεια στην ύπαιθρο, έφτιαχνε το μοσχοβολιστό κρασάκι της, που θα τη συντρόφευε στις κρύες νύχτες του χειμώνα και στα γλέντια του καλοκαιριού, από τ'αμπέλια του κήπου ή του χωραφιού της. Κι ο `Αγιος Τρύφωνας, πέρα από την εξουσία που του προσδίδεται κατά των τρωκτικών που μαστίζουν στους αγρούς, είναι ο άγιος που παριστάνεται ακόμα και στις εικόνες με το κλαδευτήρι στο χέρι και τον γιορτάζουμε την εποχή που ξεκινάνε τα κλαδέματα, τα τόσο σημαντικά για τη μετέπειτα ανάπτυξη του αμπελιού και την ποιότητα του κρασιού που θα μας προσφέρουν τα τσαμπιά του.
Αγρότες, κηπουροί κι ειδικά αμπελουργοί, κάνανε στην εκκλησία αρτοκλασία με κόλλυβα. Σε περιοχές της Ανατολικής Θράκης (Σκόπελος, Πέτρα), πηγαίνανε και λίγα δράμια στάρι στην εκκλησιά, να τα ευλογήσει ο παπάς και γυρίζοντας στο σπίτι να τα ρίξουν μέσα σε άλλο σπόρο. Και, φυσικά, τέτοια μέρα γινόταν αγιασμός τον οποίον και χρησιμοποιούσαν μονάχα για να ραντίσουν τα χωράφια και τα αμπέλια τους.
Οι τοπικές συνήθειες που σχετίζονται με τη γιορτή αυτή ποικίλουν. Στη Φλαμουριά της Έδεσσας, ραντιστές, αλλά και κουδουνοφόροι, σκορπίζονται στα χωράφια για να ραντίσουν, αλλά και να ξυπνήσουν τη γη, να φέρουν την άνοιξη, με τα κουδουνίσματά τους. Στην Ήπειρο, κάναν κουλούρες και τις κυλούσαν στα αμπέλια και τους κήπους τραγουδώντας "Τρύφωνα πολύκαρπε, έλα δω στ'αμπέλι μου και στο χωραφάκι μου, να φάμε και να πιούμε". Στα "Αμπέλια" των Δικαίων, στη Θράκη, αφού ράντιζαν με αγιασμό τα χωράφια, άναβαν φωτιές κι έστηναν γλέντι με φαγοπότι. Διοργάνωναν κι αγώνες πάλης με έπαθλο ένα αρνί. Σε πολλές περιοχές δε, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα όπου και τα μετέφεραν Θρακιώτες πρόσφυγες, κάναν προς τιμήν του και τα γνωστά "κουρμπάνια" (το ζώο που θυσιάζεται, μαγειρεύεται και μοιράζεται στους πιστούς ευλογημένο), έθιμο που αναβιώνει με παραλλαγές, ακόμη και σήμερα.
Ενδιαφέρον δε, παρουσιάζει ένα απόσπασμα του αξιόλογου λαογράφου Γ.Α.Μέγα (Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας), για παραδόσεις που σχετίζονταν με τη μέρα αυτή:
"Στη Στενήμαχο έσφαζαν βόδι (κουρμπάνι), "για να ευχαριστήσουν τον άγιο", και μοίραζαν τα κομμάτια στους κατοίκους. Μετά τη λειτουργία γινόταν και αγώνας πάλης στην πλατεία. "Παλεύουν δυο αντρειωμένοι κι όποιος νικήσει παίρνει βραβείο ένα αρνί". Στο Δρυμό Μακεδονίας ταυτόχρονα με το ράντισμα παραχώνουν και το "κλικούδ' τ' καλλ'κατζάρου" (που θαμνιάζεται Χριστούγεννα, `Αι Βασίλη και Φώτα) και το κόκκινο αυγό της Μ.Πέμπτης ' τα κόβουν κομματάκια και τα θάβουν στ'αμπέλια και στα γεννήματα."
Γέφυρα νομού Θεσσαλονίκης
Το Τοψίν έχει 2500 κατοίκους, 500 γηγενείς και 2000 πρόσφυγες από τις Μέτρες της Ανατολικής Θράκης και τη Σωζόπολη της Ανατολικής Ρωμυλίας. Από αυτούς, αμπελουργοί ήταν οι Σωζουπολίτες, οι οποίοι είχαν ήδη ιδρύσει το 1856 Σωματείο που διοργάνωνε τη γιορτή του Αγίου Τρύφωνα. Η γιορτή του Αγίου στη Σωζόπολη είχε κυρίως θρησκευτικό χαρακτήρα. Οι αμπελουργικές οικογένειες πήγαιναν στην εκκλησία σταφύλια διατηρημένα από τον τρύγο σε άμμο και αλεύρι. Τα σταφύλια αυτά καθώς και κόλλυβο διαβάζονταν κατά τη λειτουργία. Μετά την απόλυση πήγαιναν όλοι στην αίθουσα του Σωματείου όπου γινόταν διανομή των ευλογημένων σταφυλιών και του κόλλυβου και προσεφέρετο κρασί. Ετσι άρχιζε γλέντι τρικούβερτο που κρατούσε ως το πρωί και ο “αη Τρύφους” έδειχνε και τ’ άλλο, το... Διονυσιακό του πρόσωπο.
Μόλις εγκαταστάθηκαν στη Γέφυρα, το 1926, οι Σωζουπολίτες ίδρυσαν τον Αμπελουργικό Πιστωτικό Συνεταιρισμό Γέφυρας “Η Σωζούπολη”. Παρόλο που δεν είχαν ακόμη καλά καλά φυτέψει τα αμπέλια τους, άρχισαν να γιορτάζουν τον άγιο Τρύφωνα. Μετά τη λειτουργία συγκεντρώνονταν σε ένα κέντρο και γλεντούσαν. Ούτε λόγος βέβαια για δουλειά στ’ αμπέλια τη μέρα εκείνη. Σήμερα, παρόλο που η Γέφυρα έχει ελάχιστα αμπέλια, η μνήμη του Αγίου Τρύφωνα συνεχίζει να τιμάται με πίστη στην παράδοση. Την παραμονή τελούνται τα “προεόρτια”: κομπανία με παραδοσιακά όργανα γυρίζει το χωριό, διατίθεται κρασί και δημιουργείται αυθόρμητο γλέντι. Ανήμερα του Αγίου γίνεται λειτουργία στην Παναγία τη Ρευματοκρατούσα και διαβάζεται κόλλυβο και σταφύλια, τα οποία διανέμονται πριν γίνει περιφορά της εικόνας του Αγίου. Στη συνέχεια μοιράζεται αγορασμένο βραστό μοσχαρίσιο κρέας. Το γλέντι με κρασί και χορό στην πλατεία της Άνω Γέφυρας κρατά έως αργά.
Νέα Αγχίαλος νομού Θεσσαλονίκης
Η Νέα Αγχίαλος, το παλιό Ιγκλις, έχει 850 κατοίκους, που κατάγονται όλοι από την Ανατολική Ρωμυλία και συγκεκριμένα από την αμπελουργική Αγχίαλο στα παράλια του Εύξεινου Πόντου. Ελάχιστοι κατάγονται από τον Πύργο και τη Σωζόπολη. Ήταν παραδοσιακά αμπελουργοί και συνεχίζουν να καλλιεργούν αμπέλια και να φτιάχνουν κρασί και τσίπουρο. Αναμενόμενο επομένως είναι να τιμάται η μνήμη του Αγίου Τρύφωνα, την πρώτη Φεβρουαρίου. Άγιος Τρύφωνας εξάλλου ήταν το πρώτο εκκλησάκι που έχτισαν μόλις εγκαταστάθηκαν στο χωριό το 1924-25. Παραδοσιακά οι γυναίκες ετοιμάζουν από το προηγούμενο βράδυ κόλλυβο. Ανήμερα του Αγίου μαζεύονται στο παρεκκλήσι, γίνεται Μεγάλος Αγιασμός και διαβάζεται το κόλλυβο. Ύστερα, μαζεύονται σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα δίπλα στην εκκλησία, τους κερνάει η Επιτροπή και γίνεται αυθόρμητο γλέντι με κρασί -βέβαια- και μεζεδάκια. Παλιά συνήθιζαν να προσφέρουν για το γλέντι αυτό κάτι φαγώσιμο. Σήμερα η συνήθεια αυτή έχει μάλλον ατονίσει, αφού η Επιτροπή αναλαμβάνει να προμηθεύσει τα χρειαζούμενα. Την ίδια μέρα, οι αμπελουργοί θα ρίξουν αγιασμό στ’ αμπέλια τους, “για το καλό, για να’ χουν καλή σοδειά, για να τα προστατεύει ο Άγιος”.
Νέα Μεσήμβρια νομού Θεσσαλονίκης
Η Νέα Μεσήμβρια, το παλιό Μπουλγκαρίεβο, έχει 2500??? κατοίκους που κατάγονται οι περισσότεροι από τη Μεσημβρία της Ανατολικής Ρωμυλίας (61%). Οι υπόλοιποι είναι ντόπιοι, Πόντιοι και Θρακιώτες. Όταν εγκαταστάθηκαν στην Αγχίαλο πήραν αμπελουργικό κλήρο και φύτεψαν πολλά στρέμματα αμπέλια. Γιορτάζουν λοιπόν τον προστάτη των αμπελουργών αφενός για να κρατήσουν το έθιμο που έφεραν από τ’ αμπέλια της “ελληνικής Μεσημβρίας”, από όπου μάλιστα εξαγόταν πολύ καλό κρασί, και αφετέρου για να εξασφαλίσουν εκ νέου τη συνδρομή του Αγίου στη σοδειά. Φτιάχνουν κόλλυβο που ευλογείται όπως και ο αγιασμός. Στη συνέχεια γίνεται κανονικό μνημόσυνο για τον Άγιο στο Πολιτιστικό Κέντρο με κονιάκ, καραμέλες και μπισκότα. Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός δεξιώνεται κατόπιν την αμπελουργική κοινότητα σε ταβέρνα του χωριού με γλέντι και κρασί. Όσοι έχουν κι άλλες δυνάμεις μπορούν να συμμετέχουν σε χορό το βράδυ.
Του Αγίου Τρύφωνα, λοιπόν σήμερα, των αμπελιών και των αγρών, ενός Αγίου φτωχού και ταπεινού, που πέθανε από φρικτά βασανιστήρια σε νεαρή και τρυφερή ηλικία.
Καλό μήνα!
Πέμπτη 27 Ιανουαρίου 2011
ΕΝΝΟΙΛΟΓΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ
Οι εννοιλογικοί χάρτες ειναι εργαλειο οπτικης αναπαραστασης εννοιων.
Εννοιλογικος χαρτης των 4 εποχων(β΄τάξη)
Εννοιλογικος χαρτης των 4 εποχων(β΄τάξη)
Δευτέρα 24 Ιανουαρίου 2011
Οικοσύστημα
Οικοσύστημα
Κάθε σύστημα των βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων μιας περιοχής ονομάζεται οικοσύστημα. Το σύστημα αυτό αποτελείται από δύο κύρια τμήματα:
- Το σύνολο των ζωντανών οργανισμών, δηλαδή την βιοκοινότητα
- Το σύνολο των μη ζωντανών παραγόντων, τον βιότοπο. Τον αποτελούν στοιχεία όπως το έδαφος, το νερό, η ατμόσφαιρα, η θερμοκρασία κτλ.
Υπάρχουν πολλοί τύποι οικοσυστημάτων. Στην θάλασσα ονομάζονται θαλάσσια οικοσυστήματα, όσα απαντούν σε ακτές αποκαλούνται παράκτια οικοσυστήματα, ενώ στην ξηρά ονομάζονται Χερσαία οικοσυστήματα. Όταν σε μια έκταση ξηράς υπάρχουν μόνο γεωργικές καλλιέργειες, τότε μιλάμε για ένα αγροτικό οικοσύστημα. Υπάρχουν, επίσης, και τα οικοσυστήματα των γλυκέων υδάτων, οι υγρότοποι. Ο ρόλος των τελευταίων είναι σημαντικός, καθώς παρέχουν τροφή και προστασία σε ένα μεγάλο αριθμό πτηνών, θηλαστικών, ψαριών και άλλων οργανισμών.
Δασικό οικοσύστημα είναι το οικοσύστημα των φυτών και ζώων, στο οποίο κυριαρχούν τα δενδρώδη δασικά είδη. Τα κυριότερα δασικά είδη των ελληνικών δασών είναι: οι δρυς κατά 35% , τα πεύκα κατά 25% ,τα έλατα 19%, οι οξιές κατά 10% και καστανιές 2%.
Τι είναι οικοσύστημα
Είδη οικοσυστημάτων
Τροφικό πλέγμα- δίκτυο
Ανθρώπινες παρεμβάσεις στα
οικοσυστήματα
ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ
ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ
Γεννήθηκε στο Βελεστίνο, τις αρχαίες Φερές, το 1757, από εύπορη οικογένεια. Από την νεανική του ζωή τα μόνα γνωστά είναι ότι ο πατέρας του ονομαζόταν Γεώργιος Κυριαζής (μια πληροφορία που αμφισβητείται) ενώ η μητέρα του ονομαζόταν Μαρία και φέρεται πως είχε μία αδελφή την Ασήμω. Ο Pouqeville αναφέρει πως είχε και ένα αδελφό, τον Κωστή, ο οποίος μάλιστα συμμετείχε στην επανάσταση του 1821. Η οικογένεια του υπήρξε από τα θύματα της τουρκικής μανίας. Από αυτούς η μητέρα του με τον αδερφό του μόνο διασώθηκαν και μεταφέρθηκαν στη Βλαχία, όπου συντηρούνταν από το Ρήγα.
Ο Ρήγας Φεραίος δεν υπήρξε μοναχά ο Πρωτομάρτυρας, ο οραματιστής, ο κήρυκας του Ξεσηκωμού ο πολιτικός νους, ο κατηχητής του γένους, αλλά και ο πνευματικός άνθρωπος με τις ανησυχίες, τις αναζητήσεις, τους ιδεολογικούς του προσανατολισμούς, το πλούσιο συγγραφικό έργο, που πήγε να μετουσιώσει τη θεωρία σε πράξη.
ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΦΕΡΑΙΟΥ
"Ως πότε παλικάρια, θα ζούμε στα στενά,
μονάχοι σα λιοντάρια, στις ράχες στα βουνά;
Σπηλιές να κατοικούμε, να βλέπουμε κλαδιά,
να φεύγωμ' απ' τον κόσμον, για την πικρή σκλαβιά;"
Είναι η πρώτη φορά που βλέπω τον «Θούριο» του Ρήγα από τόσο κοντά. Κι όσο πλησιάζω και εμβαθύνω στα λόγια του Βελεστινλή, τόσο διαπιστώνω την οικουμενικότητα του εμβατηρίου του, αλλά και την απίστευτη επικαιρότητα που κρύβουν οι λέξεις «στενά», «βουνά», «μονάχοι», «σπηλιές», με τις οποίες αρχίζει να προσκαλεί τον κόσμο να συνδράμει στον απελευθερωτικό αγώνα.
Απλά λόγια, χωρίς ποιητικές άδειες και φιδίσιους συλλογισμούς, απλά, γιατί δεν μιλάει ο ίδιος, μα η αλήθεια. Κι όταν συμβεί αυτό, τότε δεν έχεις και πολλά να πεις και πολύ περισσότερο, δεν έχεις διόλου να σκεφτείς. Δεν σκέφτεται ο Ρήγας όταν μιλάει, δεν χρειάζεται να σκεφτεί. Κι όταν δεν σκέφτεσαι, εύκολα μπορεί να χαρακτηριστείς από τους ανόητους, πως είσαι παράφρων. Και ποιος σας είπε πως η επανάσταση του 1821 ήταν λογικό εγχείρημα; Ήταν η παραφροσύνη ενός τσούρμου παλικαριών, ο παραγκωνισμός της λογικής εμπρός στο ασήκωτο φορτίο ενός δυνάστη. Μα κάπως έτσι δε συμβαίνει σχεδόν πάντα με τις επαναστάσεις ή με τις αντιστάσεις ή με τις αντιδράσεις; Ο Ρήγας το κατανοεί, αποδέχεται τη φυσική ενέργεια που ακολουθεί μια δράση - η δράση ενός ζυγού, ενός δυνάστη -, γνωρίζει πως πίσω από την δράση υπάρχει η αντίδραση, πρέπει να υπάρχει η αντίδραση, το ξέρει, αυτό κάνει, ανακαλεί την αντίδραση, ξυπνά την κοιμισμένη φύση του κόσμου και λέει «Ε, δεν μπορεί να συμβαίνει αυτό! Πού είναι η αντίδρασή σου κόσμε; Γιατί σιωπάς; Ξύπνα!». Ξύπνα, όχι επειδή σου το λέω εγώ, αλλά γιατί σου το επιβάλλει η φύση. Ως πότε θα την αγνοείς, ως πότε θα ζεις μέσα στις σπηλιές σου;
«Ως πότε;» ρωτάει ο Ρήγας, «ως πότε;», ουδείς γνωρίζει την απάντηση, αλλά η απάντηση βρίσκεται στον καθένα. Κάθε στιγμή για τον Βελεστινλή είναι η απάντηση, «τώρα» είναι η απάντηση, «κάθε στιγμή» είναι η απάντηση. Ο Φεραίος βλέπει τα «στενά», βλέπει τη «μοναξιά», βλέπει την «σπηλιά». Μα αυτά που βλέπει, δεν τα βλέπει επειδή υπάρχουν μόνο τριγύρω του, αλλά επειδή υπάρχουν και μέσα του, μέσα στον καθένα. Και στην θωριά τους, γίνεται ο ίδιος λιοντάρι που βρυχάται.
Ο Φεραίος είναι πρώτ’ από όλα, ένας άνθρωπος που γνωρίζει καλά τον εαυτό του. Δεν είναι πατριώτης, είναι ένας οργισμένος, δεν είναι επαναστάτης, είναι ένας απελπισμένος, που αγωνιά και λυπάται με την «ωραία κοιμωμένη» των ψευτονταήδων και των φιλολόγων. Κι όμως, γράφει τον «Θούριο» όντας ο ίδιος νταής και λόγιος μαζί. Αυτό είναι το θαύμα του Ρήγα. Ο λόγος που χρησιμοποιεί είναι ωμός, γιατί είναι ωμές οι σφαγές του τυράννου. Πως αλλιώς θα μπορούσε να ήταν; Δεν είναι ποιητής ο Ρήγας, δεν είναι λόγιος. Όχι, είναι αληθινός. Και επειδή είναι αληθινός, είναι και ποιητής, είναι και λόγιος. Αυτό είναι το θαύμα του.
Ο Φεραίος προχωρεί, προσκαλεί και μιλά για λευτεριά. Ο Ρήγας δεν βλέπει την ελευθερία σαν πεδίο ασυδοσίας. Το ότι είναι κανείς ελεύθερος, δε σημαίνει πως μπορεί να κάνει ό,τι γουστάρει. Το κατανοεί ο Ρήγας αυτό, γι’ αυτό λέει : «Οι νόμοι να 'ν' ο πρώτος, και μόνος οδηγός, και της πατρίδος ένας, να γένει αρχηγός. Γιατί κι η αναρχία, ομοιάζει την σκλαβιά, να ζούμε σαν θηρία, είν' πιο σκληρή φωτιά.». Η αναρχία, λέει, μοιάζει με την σκλαβιά. Το να ζεις χωρίς νόμους, χωρίς αρχές, άναρχα, χωρίς νομοθέτες, συμβούλους σώφρονες, δασκάλους, χωρίς παιδεία, χωρίς ηθικούς φραγμούς, χωρίς όριο, χωρίς μέτρο είναι πιο σκληρή φωτιά. Γιατί τότε είσαι σκλαβωμένος στην αναρχία, είσαι σκλαβωμένος στα άκρα και τα άκρα είναι επικίνδυνα. Πάντα είναι επικίνδυνα. Πολλοί μιλούν για ελευθερία, μα ποια είναι η δική τους ελευθερία; Η ασυδοσία, η λογική του «είμαι ελεύθερος, μπορώ να κάνω, να λέω ό,τι θέλω». Κάθε μέρα τους βλέπω, τους βλέπετε κι εσείς, άμετρη λογική, αυτό θα έλεγα για δαύτους. Άμετρη και ασύμμετρη παραφροσύνη. Η ελευθερία όμως έχει μέτρο, έχει κι αυτή τους νόμους της, τις αρχές της, μοιάζει με τη φύση, γιατί μπορείς να εκφραστείς μέσα από αυτήν, δεν μπορείς όμως να τη βιάζεις και να την παραβιάζεις. Γιατί ο Σολωμός βλέπει την ελευθερία να κρατά κοφτερό μαχαίρι; Αν η ελευθερία είχε το νόημα που δίνουν σήμερα οι περισσότεροι, μάλλον δε θα ομοίαζε με την αιθέρια μορφή γυναίκας που δίνει ο Σολωμός, μα θα είχε ανοιχτές τις αγκάλες της. Το γένος της ελευθερίας, ούτε κι αυτό είναι τυχαίο.
Ο Φεραίος κατανοεί απόλυτα την ελευθερία, γι’ αυτό μεγαλουργεί. Ο ζυγός του δεν είναι Τούρκικος, δεν είναι εθνικιστικός. Δεν πολεμά τους Τούρκους ο Ρήγας, οι Τούρκοι είναι μια ατυχής συγκυρία που βρίσκεται εμπρός του. Ο Φεραίος πολεμά τον δυνάστη, είτε λέγεται Τούρκος, είτε Γερμανός, είτε Βούλγαρος, είτε, είτε, είτε... όλα τ’ άστρα τ’ ουρανού «είτε». Το εμβατήριο απευθύνεται σε οποιαδήποτε μορφή ζυγού, θα μπορούσε να σταθεί με τις ίδιες αξιώσεις σε οποιαδήποτε μορφή χούντας, κατοχής, τυραννίας. Δεν είναι εθνικιστής, είναι ελεύθερος και παράλογος. Γιατί η ελευθερία δεν εντάσσεται στα πλαίσια της λογικής, δεν είναι τακτοποιημένη, δεν έχει λογική η ελευθερία, δεν καλλωπίζεται, γιατί μοιάζει με τη φύση, με την ίδια τη ζωή. Προσπάθησε να φτιάξεις έναν ορισμό της ελευθερίας, πάντα κάτι θα διαφεύγει από τη χαραμάδα των λέξεων σου. Προσπάθησε να δαμάσεις, να περιορίσεις την ελευθερία, να επιβληθείς στην ελευθερία και τότε θα δεις όχι έναν, αλλά μυριάδες όμοιους του Βελεστινλή να ζητούν το κεφάλι σου επί πινάκιο. Προσπάθησε να εκλογικεύσεις την ελευθερία, άδικα, δεν μπορείς, δεν φτάνει η λογική σου, όχι γιατί είναι λίγη, αλλά γιατί η ελευθερία δεν ανήκει στα πράγματα που μπορείς, χρησιμοποιώντας τη λογική, να τα ερμηνεύσεις. Θέλει καρδιά, ψυχή, αίσθημα, θέλει ανδρεία η ελευθερία, «θέλει τόλμη και αρετή», όπως έλεγε κάποιος, να τι θέλει, όχι λογική !
Στα πλαίσια τούτης της ελευθερίας, ο Φεραίος προχωρεί ακόμη περισσότερο στα λόγια του και μιλάει για το δικαίωμα του καθενός στην πίστη του. Λέει χαρακτηριστικά : «Στην πίστη του ο καθένας, ελεύθερος να ζει», και τούτο είναι το νόημα αυτής της φράσης. Δεν βλέπει τους Τούρκους ως «άπιστους», παρ’ όλο που αυτοί, αυτό βλέπουν για εκείνον. Ακόμη και τώρα, ακόμη και τούτη την στιγμή που γράφω, αν ρώταγες, αυτό θα σου απαντούσαν. Διόλου δε διαφωνώ με τον άνθρωπο που υπερασπίζεται την πίστη του, μα, δεν του δίνω το δικαίωμα να αποκαλεί εμένα «άπιστο», κι εγώ κι αυτός είμαστε πιστοί. Όλοι είμαστε πιστοί. Δεν υπάρχει άπιστος. Όλοι πιστεύουμε. Αυτοί που θεωρούν τους εαυτούς τους «άθεους», κοροϊδεύουν τη φύση τους, κοροϊδεύουν τη ζωή τους, και τούτοι είναι αυτοί για τους οποίους η ελευθερία που νομίζουν πως κρύβει η λέξη «άθεος», γίνεται σκληρή φωτιά και μοιάζει με σκλαβιά. Αν αποκαλείς τον εαυτό σου «άθεο», είναι σα να τον αποκαλείς «άπιστο» και τότε δεν είσαι ελεύθερος όπως νομίζεις, αλλά άναρχος, αφύσικος, άμετρος, και δείτε(!), οι άνθρωποι αποκαλούν τον θεό «άναρχο», μα εσύ είσαι «άθεος»!!! Το παράλογο σε όλο του το μεγαλείο...
Ο Ρήγας ζητά βοήθεια. Κατανοεί την αδυναμία του, κατανοεί πως τούτο το εγχείρημα - η επανάσταση ενός ολόκληρου λαού - δεν είναι μόνο για τις δικές του τις πλάτες. Θέλει χέρια η ελευθερία, «θέλει δουλειά πολύ», όπως λέει κάποιος, θέλει εργάτες, μόχθο, συλλογικότητα, ομόνοια, σύμπνοια, κοινότητα, κοινή ενότητα δηλ., θέλει κοινό πνεύμα, κοινή αποδοχή, όχι του λόγου του ενός προσώπου, αλλά του μοναδικού λόγου, του καθολικά αποδεχτού, του λόγου της αλήθειας που να(!) - ο Φεραίος είναι τρανό παράδειγμα - μπορεί να παρουσιαστεί από έναν άνθρωπο. Θέλει πίστη. Θέλει Θεό. Για ποιους «άπιστους» μιλάτε; Για ποιους «άθεους»; Για τον Ρήγα, η ελευθερία είναι ο Θεός του.
Ο Φεραίος προσκαλεί ακόμη και τον απόδημο ελληνισμό. Λέει : «Όσοι απ' την τυραννίαν, πήγαν στην ξενητιά, στον τόπον του καθ' ένας, ας έλθη τώρα πιά. Και όσοι του πολεμου, την τέχνην αγροικούν, Εδώ ας τρέξουν όλοι, τυρράνους να νικούν». Και όχι μόνο. Καλεί και όσους γνωρίζουν να πολεμούν, όλους τους πολεμιστές, γιατί είναι σωστό να πολεμάς για την ελευθερία, αφού είναι σα να πολεμάς για τη ζωή, είσαι μαχητής για τη ζωή, δεν παραδίνεσαι, δεν υποκύπτεις, δεν σκύβεις ποτέ το κεφάλι σου, είσαι πολεμιστής. Ναι, μου μοιάζει καλός αυτός ο λόγος να πολεμάς κι όσοι πόλεμοι, ναι, γι’ αυτό θαρρώ πως πρέπει να γίνονται. Μα είναι ένας όμως τούτος ο πόλεμος, ο πόλεμος για την ζωή, να πολεμάς να ζεις, να είσαι ελεύθερος, γιατί αν πολεμάς ΤΗ ζωή και όχι ΓΙΑ ΤΗ ζωή, αν πολεμάς ΤΗΝ ελευθερία και όχι ΓΙΑ ΤΗΝ ελευθερία, δεν κατέχεις την τέχνη του πολεμιστή, μα την τεχνική του λαγού.
Ως πότε λοιπόν, θα ζεις σε σπηλιές;
Deva Parinito
"Ως πότε παλικάρια, θα ζούμε στα στενά,
μονάχοι σα λιοντάρια, στις ράχες στα βουνά;
Σπηλιές να κατοικούμε, να βλέπουμε κλαδιά,
να φεύγωμ' απ' τον κόσμον, για την πικρή σκλαβιά;"
Είναι η πρώτη φορά που βλέπω τον «Θούριο» του Ρήγα από τόσο κοντά. Κι όσο πλησιάζω και εμβαθύνω στα λόγια του Βελεστινλή, τόσο διαπιστώνω την οικουμενικότητα του εμβατηρίου του, αλλά και την απίστευτη επικαιρότητα που κρύβουν οι λέξεις «στενά», «βουνά», «μονάχοι», «σπηλιές», με τις οποίες αρχίζει να προσκαλεί τον κόσμο να συνδράμει στον απελευθερωτικό αγώνα.
Απλά λόγια, χωρίς ποιητικές άδειες και φιδίσιους συλλογισμούς, απλά, γιατί δεν μιλάει ο ίδιος, μα η αλήθεια. Κι όταν συμβεί αυτό, τότε δεν έχεις και πολλά να πεις και πολύ περισσότερο, δεν έχεις διόλου να σκεφτείς. Δεν σκέφτεται ο Ρήγας όταν μιλάει, δεν χρειάζεται να σκεφτεί. Κι όταν δεν σκέφτεσαι, εύκολα μπορεί να χαρακτηριστείς από τους ανόητους, πως είσαι παράφρων. Και ποιος σας είπε πως η επανάσταση του 1821 ήταν λογικό εγχείρημα; Ήταν η παραφροσύνη ενός τσούρμου παλικαριών, ο παραγκωνισμός της λογικής εμπρός στο ασήκωτο φορτίο ενός δυνάστη. Μα κάπως έτσι δε συμβαίνει σχεδόν πάντα με τις επαναστάσεις ή με τις αντιστάσεις ή με τις αντιδράσεις; Ο Ρήγας το κατανοεί, αποδέχεται τη φυσική ενέργεια που ακολουθεί μια δράση - η δράση ενός ζυγού, ενός δυνάστη -, γνωρίζει πως πίσω από την δράση υπάρχει η αντίδραση, πρέπει να υπάρχει η αντίδραση, το ξέρει, αυτό κάνει, ανακαλεί την αντίδραση, ξυπνά την κοιμισμένη φύση του κόσμου και λέει «Ε, δεν μπορεί να συμβαίνει αυτό! Πού είναι η αντίδρασή σου κόσμε; Γιατί σιωπάς; Ξύπνα!». Ξύπνα, όχι επειδή σου το λέω εγώ, αλλά γιατί σου το επιβάλλει η φύση. Ως πότε θα την αγνοείς, ως πότε θα ζεις μέσα στις σπηλιές σου;
«Ως πότε;» ρωτάει ο Ρήγας, «ως πότε;», ουδείς γνωρίζει την απάντηση, αλλά η απάντηση βρίσκεται στον καθένα. Κάθε στιγμή για τον Βελεστινλή είναι η απάντηση, «τώρα» είναι η απάντηση, «κάθε στιγμή» είναι η απάντηση. Ο Φεραίος βλέπει τα «στενά», βλέπει τη «μοναξιά», βλέπει την «σπηλιά». Μα αυτά που βλέπει, δεν τα βλέπει επειδή υπάρχουν μόνο τριγύρω του, αλλά επειδή υπάρχουν και μέσα του, μέσα στον καθένα. Και στην θωριά τους, γίνεται ο ίδιος λιοντάρι που βρυχάται.
Ο Φεραίος είναι πρώτ’ από όλα, ένας άνθρωπος που γνωρίζει καλά τον εαυτό του. Δεν είναι πατριώτης, είναι ένας οργισμένος, δεν είναι επαναστάτης, είναι ένας απελπισμένος, που αγωνιά και λυπάται με την «ωραία κοιμωμένη» των ψευτονταήδων και των φιλολόγων. Κι όμως, γράφει τον «Θούριο» όντας ο ίδιος νταής και λόγιος μαζί. Αυτό είναι το θαύμα του Ρήγα. Ο λόγος που χρησιμοποιεί είναι ωμός, γιατί είναι ωμές οι σφαγές του τυράννου. Πως αλλιώς θα μπορούσε να ήταν; Δεν είναι ποιητής ο Ρήγας, δεν είναι λόγιος. Όχι, είναι αληθινός. Και επειδή είναι αληθινός, είναι και ποιητής, είναι και λόγιος. Αυτό είναι το θαύμα του.
Ο Φεραίος προχωρεί, προσκαλεί και μιλά για λευτεριά. Ο Ρήγας δεν βλέπει την ελευθερία σαν πεδίο ασυδοσίας. Το ότι είναι κανείς ελεύθερος, δε σημαίνει πως μπορεί να κάνει ό,τι γουστάρει. Το κατανοεί ο Ρήγας αυτό, γι’ αυτό λέει : «Οι νόμοι να 'ν' ο πρώτος, και μόνος οδηγός, και της πατρίδος ένας, να γένει αρχηγός. Γιατί κι η αναρχία, ομοιάζει την σκλαβιά, να ζούμε σαν θηρία, είν' πιο σκληρή φωτιά.». Η αναρχία, λέει, μοιάζει με την σκλαβιά. Το να ζεις χωρίς νόμους, χωρίς αρχές, άναρχα, χωρίς νομοθέτες, συμβούλους σώφρονες, δασκάλους, χωρίς παιδεία, χωρίς ηθικούς φραγμούς, χωρίς όριο, χωρίς μέτρο είναι πιο σκληρή φωτιά. Γιατί τότε είσαι σκλαβωμένος στην αναρχία, είσαι σκλαβωμένος στα άκρα και τα άκρα είναι επικίνδυνα. Πάντα είναι επικίνδυνα. Πολλοί μιλούν για ελευθερία, μα ποια είναι η δική τους ελευθερία; Η ασυδοσία, η λογική του «είμαι ελεύθερος, μπορώ να κάνω, να λέω ό,τι θέλω». Κάθε μέρα τους βλέπω, τους βλέπετε κι εσείς, άμετρη λογική, αυτό θα έλεγα για δαύτους. Άμετρη και ασύμμετρη παραφροσύνη. Η ελευθερία όμως έχει μέτρο, έχει κι αυτή τους νόμους της, τις αρχές της, μοιάζει με τη φύση, γιατί μπορείς να εκφραστείς μέσα από αυτήν, δεν μπορείς όμως να τη βιάζεις και να την παραβιάζεις. Γιατί ο Σολωμός βλέπει την ελευθερία να κρατά κοφτερό μαχαίρι; Αν η ελευθερία είχε το νόημα που δίνουν σήμερα οι περισσότεροι, μάλλον δε θα ομοίαζε με την αιθέρια μορφή γυναίκας που δίνει ο Σολωμός, μα θα είχε ανοιχτές τις αγκάλες της. Το γένος της ελευθερίας, ούτε κι αυτό είναι τυχαίο.
Ο Φεραίος κατανοεί απόλυτα την ελευθερία, γι’ αυτό μεγαλουργεί. Ο ζυγός του δεν είναι Τούρκικος, δεν είναι εθνικιστικός. Δεν πολεμά τους Τούρκους ο Ρήγας, οι Τούρκοι είναι μια ατυχής συγκυρία που βρίσκεται εμπρός του. Ο Φεραίος πολεμά τον δυνάστη, είτε λέγεται Τούρκος, είτε Γερμανός, είτε Βούλγαρος, είτε, είτε, είτε... όλα τ’ άστρα τ’ ουρανού «είτε». Το εμβατήριο απευθύνεται σε οποιαδήποτε μορφή ζυγού, θα μπορούσε να σταθεί με τις ίδιες αξιώσεις σε οποιαδήποτε μορφή χούντας, κατοχής, τυραννίας. Δεν είναι εθνικιστής, είναι ελεύθερος και παράλογος. Γιατί η ελευθερία δεν εντάσσεται στα πλαίσια της λογικής, δεν είναι τακτοποιημένη, δεν έχει λογική η ελευθερία, δεν καλλωπίζεται, γιατί μοιάζει με τη φύση, με την ίδια τη ζωή. Προσπάθησε να φτιάξεις έναν ορισμό της ελευθερίας, πάντα κάτι θα διαφεύγει από τη χαραμάδα των λέξεων σου. Προσπάθησε να δαμάσεις, να περιορίσεις την ελευθερία, να επιβληθείς στην ελευθερία και τότε θα δεις όχι έναν, αλλά μυριάδες όμοιους του Βελεστινλή να ζητούν το κεφάλι σου επί πινάκιο. Προσπάθησε να εκλογικεύσεις την ελευθερία, άδικα, δεν μπορείς, δεν φτάνει η λογική σου, όχι γιατί είναι λίγη, αλλά γιατί η ελευθερία δεν ανήκει στα πράγματα που μπορείς, χρησιμοποιώντας τη λογική, να τα ερμηνεύσεις. Θέλει καρδιά, ψυχή, αίσθημα, θέλει ανδρεία η ελευθερία, «θέλει τόλμη και αρετή», όπως έλεγε κάποιος, να τι θέλει, όχι λογική !
Στα πλαίσια τούτης της ελευθερίας, ο Φεραίος προχωρεί ακόμη περισσότερο στα λόγια του και μιλάει για το δικαίωμα του καθενός στην πίστη του. Λέει χαρακτηριστικά : «Στην πίστη του ο καθένας, ελεύθερος να ζει», και τούτο είναι το νόημα αυτής της φράσης. Δεν βλέπει τους Τούρκους ως «άπιστους», παρ’ όλο που αυτοί, αυτό βλέπουν για εκείνον. Ακόμη και τώρα, ακόμη και τούτη την στιγμή που γράφω, αν ρώταγες, αυτό θα σου απαντούσαν. Διόλου δε διαφωνώ με τον άνθρωπο που υπερασπίζεται την πίστη του, μα, δεν του δίνω το δικαίωμα να αποκαλεί εμένα «άπιστο», κι εγώ κι αυτός είμαστε πιστοί. Όλοι είμαστε πιστοί. Δεν υπάρχει άπιστος. Όλοι πιστεύουμε. Αυτοί που θεωρούν τους εαυτούς τους «άθεους», κοροϊδεύουν τη φύση τους, κοροϊδεύουν τη ζωή τους, και τούτοι είναι αυτοί για τους οποίους η ελευθερία που νομίζουν πως κρύβει η λέξη «άθεος», γίνεται σκληρή φωτιά και μοιάζει με σκλαβιά. Αν αποκαλείς τον εαυτό σου «άθεο», είναι σα να τον αποκαλείς «άπιστο» και τότε δεν είσαι ελεύθερος όπως νομίζεις, αλλά άναρχος, αφύσικος, άμετρος, και δείτε(!), οι άνθρωποι αποκαλούν τον θεό «άναρχο», μα εσύ είσαι «άθεος»!!! Το παράλογο σε όλο του το μεγαλείο...
Ο Ρήγας ζητά βοήθεια. Κατανοεί την αδυναμία του, κατανοεί πως τούτο το εγχείρημα - η επανάσταση ενός ολόκληρου λαού - δεν είναι μόνο για τις δικές του τις πλάτες. Θέλει χέρια η ελευθερία, «θέλει δουλειά πολύ», όπως λέει κάποιος, θέλει εργάτες, μόχθο, συλλογικότητα, ομόνοια, σύμπνοια, κοινότητα, κοινή ενότητα δηλ., θέλει κοινό πνεύμα, κοινή αποδοχή, όχι του λόγου του ενός προσώπου, αλλά του μοναδικού λόγου, του καθολικά αποδεχτού, του λόγου της αλήθειας που να(!) - ο Φεραίος είναι τρανό παράδειγμα - μπορεί να παρουσιαστεί από έναν άνθρωπο. Θέλει πίστη. Θέλει Θεό. Για ποιους «άπιστους» μιλάτε; Για ποιους «άθεους»; Για τον Ρήγα, η ελευθερία είναι ο Θεός του.
Ο Φεραίος προσκαλεί ακόμη και τον απόδημο ελληνισμό. Λέει : «Όσοι απ' την τυραννίαν, πήγαν στην ξενητιά, στον τόπον του καθ' ένας, ας έλθη τώρα πιά. Και όσοι του πολεμου, την τέχνην αγροικούν, Εδώ ας τρέξουν όλοι, τυρράνους να νικούν». Και όχι μόνο. Καλεί και όσους γνωρίζουν να πολεμούν, όλους τους πολεμιστές, γιατί είναι σωστό να πολεμάς για την ελευθερία, αφού είναι σα να πολεμάς για τη ζωή, είσαι μαχητής για τη ζωή, δεν παραδίνεσαι, δεν υποκύπτεις, δεν σκύβεις ποτέ το κεφάλι σου, είσαι πολεμιστής. Ναι, μου μοιάζει καλός αυτός ο λόγος να πολεμάς κι όσοι πόλεμοι, ναι, γι’ αυτό θαρρώ πως πρέπει να γίνονται. Μα είναι ένας όμως τούτος ο πόλεμος, ο πόλεμος για την ζωή, να πολεμάς να ζεις, να είσαι ελεύθερος, γιατί αν πολεμάς ΤΗ ζωή και όχι ΓΙΑ ΤΗ ζωή, αν πολεμάς ΤΗΝ ελευθερία και όχι ΓΙΑ ΤΗΝ ελευθερία, δεν κατέχεις την τέχνη του πολεμιστή, μα την τεχνική του λαγού.
Ως πότε λοιπόν, θα ζεις σε σπηλιές;
Deva Parinito
Παρασκευή 21 Ιανουαρίου 2011
Πομπηία
Νέα θεωρία για τον θάνατο των θυμάτων της Πομπηίας
Μια νέα έρευνα ηφαιστειολόγων από τη Νάπολη, υποστηρίζει ότι οι τελευταίες στιγμές των θυμάτων της Πομπηίας, δεν ήταν όπως μέχρι τώρα πιστεύαμε.
Σύμφωνα με το περιοδικό PLoS ONE, ο θάνατός των θυμάτων του Βεζούβιου το 79 μ.Χ., πρέπει να ήταν ακαριαίος, αφού κυριολεκτικά ψήθηκαν από την απότομη και υπερβολική άνοδο της θερμοκρασίας.
Παρά το γεγονός ότι τα ίχνη της ηφαιστειακής δραστηριότητας είχαν προειδοποιήσει τους κατοίκους των δύο πόλεων για την επερχόμενη καταστροφή, οι ιστορικοί πιστεύουν ότι οι περισσότεροι δεν ήθελαν ή δεν μπορούσαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να βρουν τραγικό θάνατο κάτω από τη στάχτη του ηφαιστείου. Ακόμα και σήμερα ο επισκέπτης της Πομπηίας, μπορεί να δει εκμαγεία από τα σώματα κάποιων θυμάτων ανάμεσα στα ερείπια (στη φωτογραφία).
Η κρατούσα μέχρι τώρα άποψη ήταν ότι ο θάνατός τους οφειλόταν στην ασφυξία που προκάλεσε η τέφρα και τα δηλητηριώδη αέρια της έκρηξης. Η νέα έρευνα όμως, έρχεται να δώσει μία διαφορετική εκδοχή! Σύμφωνα με αυτήν, η έκρηξη ανέβασε στους 250 C τη θερμοκρασία σε ακτίνα 10 χλμ. από το ηφαίστειο ενώ σε κοντινότερα σημεία αυτή θα έφθανε μέχρι και τους 600 C.
Η ραγδαία άνοδος σε τέτοια ύψη είναι ικανή να προκαλέσει το θάνατο στον άνθρωπο μέσα σε διάστημα δέκα δευτερολέπτων, κάτι που οδηγεί στην υπόθεση ότι οι άτυχοι κάτοικοι της Πομπηίας ψήθηκαν στην κυριολεξία λίγα λεπτά μετά την έκρηξη! Κι αν αυτό ακούγεται φρικιαστικό, οι ερευνητές βεβαιώνουν ότι μάλλον οι άτυχοι άνθρωποι δεν υπέφεραν όσο πιστευόταν μέχρι σήμερα, αφού όλα τελείωσαν πριν αντιληφθούν τι συνέβη!
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)